سیری در آیات حج 21
( برداشت های تربیتی از آیات حج)
ذَٰلِکَ وَمَنْ یُعَظِّمْ حُرُمَاتِ اللَّهِ فَهُوَ خَیْرٌ لَهُ عِنْدَ رَبِّهِ
این است (احکام حج) و هر کس اموری را که خدا حرمت نهاده بزرگ و محترم شمارد البته این برایش نزد خدا بهتر خواهد بود.( بخشی از آیه ۳۰ سوره حج)
هدف تربیتی :احترام هر امری که رنگ خدایی دارد و خدا آن را محترم معرفی کرده است.
هدف رفتاری :احکام حج را بشناسید و حرمت آنها را حفظ کنید .
واژه شناسی : حرمات: حرمة: محترم و چیزى که هتک آن حلال نیست، حرمات جمع حرمت است یعنى محترمها
برداشت از آیه :
1/ پس از آن که در آیات قبلی برخی از احکام و مناسک و بایدها و نبایدهای مناسک حج بیان شد،در ادامه دوباره به این نکته مهم اشاره می فرماید که " حرمت ها شکسته نشود " آنچه شایسته احترام است باید همچنان محترم باشد ، آن چه را که خدا حرمت نهاده باید محترم شماریم .[ ذَٰلِکَ وَمَنْ یُعَظِّمْ حُرُمَاتِ اللَّهِ فَهُوَ خَیْرٌ لَهُ عِنْدَ رَبِّهِ]
2/ ارزش گذاری پدیده ها ، انسان ها ، شخصیت ها ، امور و رویدادها بر اساس میزان واقعی و ترازوی حقیقی سنجیده می شود ، ارزیاب واقعی و حقیقی خداوند است ، هر آن چه که خداوند یعنی ارزشیاب واقعی و حقیقی محترم معرفی کند ، در جامعه ایمانی ،چه در حج و چه در غیر آن باید محترم شمرده شود ( ذَٰلِکَ وَمَنْ یُعَظِّمْ حُرُمَاتِ اللَّهِ فَهُوَ خَیْرٌ لَهُ عِنْدَ رَبِّهِ )
3/ یکی از مصادیق این امور محترم در حج ، شعائرو احکام آن است ، در آیات قبلی بیان شد که حتی به قربانی با علامت یا بدون علامتی که برای حج در نظر گرفته شده نباید تعرض کرد چه رسد به انسانی که قصد و آهنگ حج کرده است (یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تُحِلُّوا شَعَائِرَ اللَّهِ وَلَا الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلَا الْهَدْیَ وَلَا الْقَلَائِدَ وَلَا آمِّینَ الْبَیْتَ الْحَرَامَ)
4/ بنابر این آموزها ، شعارها ، نمادها و سمبل ها ، ظواهر و شعائر، نگاه ها و نگرش ها ، عواطف و اعتقادات ، رفتار ها و مناسک دینی که از طرف خدا معرفی و مشخص شده اند باید محترم شمرده شود (. ذَٰلِکَۖ وَمَن یُعَظِّمۡ شَعَـٰٓئِرَ ٱللَّهِ فَإِنَّهَا مِن تَقۡوَى ٱلۡقُلُوبِ)
: امام صادق علیه السلام (دربارهی این سخن خداوند عزّوجلّ [که میفرماید:] وَمَنْ یُعَظِّمْ حُرُمَاتِ اللهِ فَهُوَ خَیْرٌ لَهُ عِنْدَ رَبِّهِ؛ فرمود: «آنچه خدا حرمت بخشیده سه حرمتِ واجب استکه هرکس حرمت یکی از آنها را بشکند به خداوند شرک ورزیده است؛ اول: شکستن حرمت خداوند در بیتالحرام، دوّم: کنارگذاشتن کتاب خداوند و عمل به غیر آن و سوّم: شکستن حرمت مودّت و اطاعتِ ما که خداوند واجب نموده است در این روایت امام معصوم ،مصادیق مهم این حرمت ها را معرفی فرموده است .
روایت مرتبط :امام صادق فرمود ؛ ( برای خداوند عزّوجلّ در زمین پنج حرمت است: حرمت رسولخدا (حرمت خاندان رسولخدا (حرمت کتاب خدا، حرمت کعبه و حرمت انسان مؤمن.
نتیجه رفتاری و اخلاقی : حجاج محترم دقت فرمایید هیچگاه حرمت انسان مؤمن را نشکنید ، آبروی او را نبرید ، او را تحقیر نکنید ، به او آزار و آسیب نرسانید مخصوصا در شلوغی اعمال و مناسک و انبوه جمعیت یا در معاشرت های اجتماعی